9 Ocak 2011 Pazar

YAZMA SEMİNERİNDEN NOTLAR–2:

1. GENEL
—Yazmakla ilgili en zor iş ne yazacağını bilmektir.
—Yazmak düşünceleri dramatize etmektir.
—Yapısı (kurgusu) olmayan öykü veya roman olamaz.
—İyi bir öykü/romanın sağlam bir dramatik aksiyonu/hareketi olmalıdır.

II. YAPI
Yapı öykünün dramatik biçim almasına yarar. Kurgu (dramatik yapıdır, metnin iskeleti, omurgasıdır) Dramatik yapı: dramatik çözümlemeye neden olacak olayların doğrusal düzenlenmesi.

Yapı üç bölümden oluşur.
1.Giriş
—Esas karakter kim? Hikâye kiminle ilgili?
—Dramatik önerme nedir? Hikâye ne ile ilgili? Sorun nedir?
—Dramatik durum nedir? Olayın etrafındaki gelişmeler. Çatışma

Öykünün/romanın tüm karakterlerine bu bölümde yer verilmeli. En geç gelişme bölümünün başında yer verilebilir. Sonuç ya da gelişme bölümünde yeni kahramanlara yer verilemez. Edebiyatta bunun aksi birkaç çok önemli eser olduğuna da yer vermek gereklidir.

2.Gelişme
—Sorunla ilgili gelişmeler, çatışmalar. Ana karakter aktiftir, yönü o belirler. Dram olabilmesi için mutlaka çatışma olmalıdır. Bu da ana karakter ile sorun arasındadır.

3. Sonuç
—Çatışmanın sona erdiği bölümdür. Karakter sorununu çözdü ya da çözemedi, bu durum olayla birlikte bir sona ulaşır. Sonuç bölümü temayı vurgulamak için yazara verilmiş çok büyük bir fırsattır.

III. KARAKTER
Karakterler gerçekleri okurlara iletirler, bilgi verirler.

İyi bir karakter nelerden oluşur?
1-İnsanlık durumunu yansıtan karakterler unutulmazdır. Don Kişot, Macbeth, Hamlet.
2-Karakterin bir ihtiyacı, sorunu olmalıdır- buna dramatik gereksinim de diyoruz (elde etme, sahip olma, başarma, isteği, arzuları)
3-Karakterin bir bakış açısı, dünyayı algılayış biçimi olmalıdır. İyi bir karakterin belirgin bir bakış açısı vardır.
4-Değişim. Karakter öykü boyunca değişir. Ancak nasıl değiştiğini göstermek gerekir.
5.Her karakterin tutarlılığı olmalıdır. Karakterin iç tutarlılığı olmalıdır.
6. Yazarken karakterin tavır ve davranışlarını biliyor olmalıyız.

Bunu sağlamak için, karakterle ilgili birkaç back-story yazın.   
a)Mesleki yaşamı-nasıl para kazanıyor?
b)Bireysel yaşamı-Fiziksel tanımı
c)Geçmişi
            —Adı, medeni hali
            —Nerede doğmuş?
            —Öykü başladığında kaç yaşında?
            —Ailesi (yetim mi?)
            —Gençliği nasıldı (tecavüz, işkence, küçümseme)

Kahramanlarına eziyet etmeyen yazarlar iyi yazar değildir. Kahramanı bir eziyetten bir eziyete sürükleyeceksiniz. Kahramanı seçim yapmaya zorlayacaksınız (burada Sofi2nin Seçimi kitabını örnek verdi). Kahramanınızın derinliği olması gereklidir.

IV. DİYALOG
Hareket ve düşünce yorumdur. Karakterin işlevidir.
1-İyi ve etkili bir diyalog, hikâyenin ilerlemesini sağlar.
2-Gerçekleri iletir, okuyucusuna bilgi verir.
3-Diyalog karakteri ele verir. Bir karakter kendisi hakkında konuşur. Diğer karakterler de onun hakkında konuşurlar.
4-Diyalog karakterler arasında ilişkiler kurar.
5-Ana karakter ve diğerleri arasında karşıt görüşler oluşturur.
6-Başarılı bir diyalog, öykünün devamı için ileriye kancalar atar.

Bundan öte diyaloglar anlamsızdır.

Yazmak için dört şey bilmek gerekir:

1.Tema
2.Son; yazmadan önce yazar tarafından eserin sonunun biliniyor olması gerekli ki yanlış yollara girilmesin veya iş uzatılmasın. Son çok önemlidir. Ölümsüz edebiyat kahramanları sonunda kesin ölürler.
3.Başlangıç
4.Düğüm noktaları

Düğüm noktaları, kurguyu oluşturur. Kurgusuz öykü, senaryo, roman olmaz.

Kurgu: öyküyü, zamanın üstünde taşıyan iskelettir.
Gerilim: Öykünüzün yakıtı, itici gücü olmalıdır.
Merak: Öykünün yönünü ve hızını ayarlar.

KURGUNUN ÖNEMLİ HUSUSLARI

Sıkıcı öykü/roman/senaryo yoktur, yazar vardır.
1. 3 düğüm noktasına dikkat edin.
2. Son önemli. Sonu bilerek başlayın. Çarpıcı olun.
3. Öykünüzün yakıtı, itici gücü gerilim olmalıdır.
4. Gerilimi, çatışmayla sağlayın. Çatışma=Kahraman x Engel= Olay
5. Gerilimi, çatışmayı sürdürerek arttırın.
6. Olayları ve kahramanları değiştirerek geliştirin.
7. Olayların merkezine, ana karakterinizi yerleştirin.
8. Yazdıklarınızın odağında, ana kahraman olmalıdır.

Yazmak ne zaman mümkün olur? Yazmanın iki tane olmazsa olmazı vardır.

1.İyi roman iyi okuma ile yazılır. İyi okuma nedir? Kitap okuyanlar amatördür. Sizi beslediğine inandığınız, benim damarımdan dediğiniz yazarları belirleyerek onları okumalısınız. Kitap okursanız abur cuburla beslenirsiniz. İnsan ömründe en iyi ihtimalle azami 3500 kitap okuyabilir. Bu sayı basılı kitaplar içinde bir toz zerresidir. O yüzden kitap okurken çok seçici olunmalıdır. Edebi eser yazmak isteyenler işe ilk olarak klasik eserler okuyarak başlamalıdır.

2.Bir Fransız terimi olan büyük hayat yaşamak önemli. Yani serüvene yakın bir hayat yaşayıp deneyimlerini aktarmak. Serüven dediğimiz şey %99 kötü talihtir. Kötü talihe sahip olanların çok azı bundan sıyrılabilir ve bu serüveni başarıya dönüştürebilir. 

Kaynak: songulstar.blogcu.com

Hiç yorum yok:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...